Mã số N2066: Xây dựng mô hình Liên đội tự quản hiệu quả gắn với chuyển đổi số tại trường THCS Tân Thạnh Đông
Trong bối cảnh toàn ngành giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh đang quyết liệt thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW và các đề án sắp xếp, tinh gọn bộ máy, sáp nhập trường học, bài toán ổn định nề nếp học đường tại các đơn vị có nhiều điểm trường phân tán trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Giai đoạn chuyển giao hậu sáp nhập thường đối mặt với nguy cơ đứt gãy thông tin, nề nếp học sinh lỏng lẻo và áp lực hành chính đè nặng lên đội ngũ quản lý. Xuất phát từ thực tiễn vận hành liên cơ sở tại Trường THCS Tân Thạnh Đông, nhóm tác giả đã triển khai thành công mô hình “Xây dựng mô hình Liên đội tự quản hiệu quả gắn với chuyển đổi số tại trường THCS Tân Thạnh Đông”. Đây không chỉ là một sáng kiến kinh nghiệm, mà là giải pháp cứu cánh thực chiến, đón đầu và giải quyết trọn vẹn bài toán ổn định kỷ cương học đường cho các nhà trường sau sáp nhập bằng tư duy số hóa.
Đột phá về tư duy quản trị không gian số: Thay vì tìm cách quy tụ cơ sở vật chất hay buộc giáo viên, học sinh phải di chuyển cơ học giữa các điểm trường gây lãng phí thời gian và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, nhóm tác giả đã tích hợp toàn bộ hoạt động trên môi trường điện toán đám mây. Mô hình thiết lập một “Văn phòng Liên đội số” (Digital Platform) hoạt động theo thời gian thực (real-time), biến hai cơ sở địa lý phân tán thành một chỉnh thể quản lý thống nhất.
Sự tích hợp toàn diện của Hệ sinh thái công cụ số 4.0 (Chi phí 0 đồng): Sáng kiến không đòi hỏi ngân sách đầu tư cơ sở vật chất đắt tiền mà tận dụng tối đa, sáng tạo các nền tảng công nghệ phổ biến, miễn phí để số hóa quy trình học đường:
- Google Sheets (Thi đua Real-time): Số hóa bảng chấm điểm thi đua trực tuyến. Hệ thống tự động tính toán, trừ điểm vi phạm, cộng điểm tuyên dương theo công thức lập sẵn, tự động khóa và xuất dữ liệu vào 16g00 thứ Sáu. Triệt tiêu hoàn toàn sai sót thủ công, đảm bảo tính công khai và minh bạch tuyệt đối

Hình Giao diện bảng điểm và Bảng tổng hợp xếp hạng thi đua các lớp theo tuần NH 2025 - 2026.
- Zalo & Google Meet (Văn phòng số): Tổ chức mạng lưới nhóm chuyên trách theo các Ban chức năng giúp phát hiện và xử lý sự cố học đường trong vòng 15 phút.

- Zalo & Google Meet (Văn phòng số): Tổ chức mạng lưới nhóm chuyên trách theo các Ban chức năng giúp phát hiện và xử lý sự cố học đường trong vòng 15 phút.
- Ban Chỉ huy (BCH) Liên đội tự luân phiên chủ trì, chia sẻ màn hình họp giao ban trực tuyến qua Google Meet vào cuối tuần mà không cần di chuyển.

- Google Drive (Kho tài liệu số): Lưu trữ số hóa toàn bộ kịch bản, biểu mẫu, và đặc biệt là hệ thống video hướng dẫn kỹ năng Đội do học sinh khóa trước ghi hình. Thế hệ kế cận chỉ cần truy cập để nghiên cứu và tự học, giải phóng TPT khỏi việc huấn luyện lại từ đầu hằng năm.

- Canva và Mạng xã hội (Truyền thông số tự quản): BCH liên đội tự quản hoạt động và truyền thông: Trao quyền quản trị Fanpage cho Ban Tuyên truyền của học sinh, ứng dụng Canva để thiết kế poster trực quan sinh động theo góc nhìn trẻ trung của lứa tuổi học đường.



- Đổi mới phương pháp sư phạm - Mô hình "Peer-to-Peer" (Đào tạo đồng đẳng): Xóa bỏ mô hình truyền thống "thầy làm thay trò". Quy trình được vận hành thực chất từ khâu tranh cử công khai tại Đại hội, học sinh phải tự viết bản tự thuật năng lực và thuyết trình hành động.

- Giáo viên TPT chỉ tập trung huấn luyện chuyên sâu cho ủy viên BCH Liên đội cốt lõi thông qua CLB Chỉ huy Đội. Lực lượng nòng cốt này sau đó đóng vai trò là những "Giảng viên nhí", trực tiếp đứng lớp tập huấn, chuyển giao nghiệp vụ Đội (Semaphore, nút dây...) và quy chế thi đua số cho Chi đội trưởng, Lớp trưởng toàn trường.

Hình ảnh các buổi sinh hoạt chuyên đề của CLB Chỉ huy Đội và hoạt động tập huấn kỹ năng Nghi thức Đội theo mô hình "Học sinh dạy học sinh"
Hiệu quả thực tế
Qua các năm học triển khai thực nghiệm đồng bộ, mô hình đã mang lại những kết quả nhất định, chuyển hóa toàn diện diện mạo nề nếp học đường.
Bảng tổng hợp số liệu đối chứng trước và sau khi áp dụng mô hình tại đơn vị:
Tiêu chí đánh giá | Trước khi áp dụng giải pháp (Năm học 2023-2024) | Sau khi áp dụng giải pháp (Năm học 2025-2026) | Mức độ cải thiện / Tăng trưởng |
Mức độ chủ động lập kế hoạch và điều hành của BCH Liên đội | 20% (Thụ động, chờ chỉ đạo) | 90% (Tự chủ hoàn toàn kế hoạch tuần/tháng) | Tăng 70% |
Tỷ lệ vi phạm nề nếp học sinh (đi trễ, sai đồng phục, xả rác) | 15.2% tổng số học sinh | 3.5% tổng số học sinh | Giảm 77% số lỗi vi phạm |
Kỹ năng ứng dụng công nghệ số của học sinh BCH Liên đội | 15% (Chỉ biết dùng Zalo cơ bản) | 100% thành thạo Sheets, Drive, Meet, Canva | Tăng 85% |
Thời gian TPT dành cho công việc tính điểm thi đua thủ công | 3.5 giờ / tuần | 0.1 giờ (6 phút) / tuần | Tiết kiệm 97% thời gian |
Số lượng sự kiện do học sinh tự thiết kế và điều hành 100% | 2 sự kiện / năm | 12 sự kiện / năm | Tăng gấp 6 lần |
Giải phóng sức lao động sư phạm, tối ưu hóa nguồn lực nhân sự: Việc số hóa thành công quy trình chấm điểm thi đua trực tuyến đã giúp tiết kiệm đến 97% thời gian làm việc hành chính sự vụ hằng tuần của Giáo viên TPT Đội (từ 3.5 giờ/tuần giảm xuống chỉ còn 0.1 giờ - tức 6 phút/tuần để kiểm tra lại dữ liệu). Ban Giám hiệu nhà trường đã tối ưu hóa nguồn lực chất lượng cao này, tái cấu trúc thời gian để tập trung sâu vào các công tác mũi nhọn giáo dục chiều sâu như tư vấn tâm lý học đường, định hướng giá trị sống và phát triển kỹ năng toàn diện cho học sinh.
Xây dựng môi trường học đường tự giác, văn minh: Ý thức kỷ luật của học sinh đã có bước chuyển dịch mạnh mẽ từ trạng thái “bị ép buộc, chấp hành thụ động” sang “tự giác tuân thủ” nhờ tính công khai, minh bạch tuyệt đối của dữ liệu thi đua số. Kết quả định lượng cho thấy tỷ lệ vi phạm nề nếp học sinh toàn trường giảm sâu 77% (từ 15.2% tổng số học sinh xuống chỉ còn 3.5%). Nhà trường và Liên đội định kỳ tổ chức tuyên dương công khai nhằm duy trì động lực thi đua cho các tập thể, cá nhân.

Hồ Văn Nghĩa - Nguyễn Thị Thanh Thảo (Trường THCS Tân Thạnh Đông)