Mã số N2067: “Hòm thư số - Điều em muốn nói”: Ứng dụng công nghệ số trong kết nối, lắng nghe và hỗ trợ học sinh, góp phần xây dựng lớp học hạnh phúc tại trường THCS Tân Thạnh Đông

  - Chia sẻ:    

Trong công tác giáo dục, đặc biệt là công tác chủ nhiệm lớp, việc lắng nghe và thấu hiểu học sinh có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách, phát triển kỹ năng sống và xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải học sinh nào cũng đủ tự tin để chia sẻ những suy nghĩ, cảm xúc hoặc khó khăn của bản thân với giáo viên. Một số em còn tâm lý e ngại, sợ bị đánh giá hoặc chưa biết cách diễn đạt vấn đề đang gặp phải. Điều này khiến giáo viên đôi khi khó nhận diện kịp thời những nhu cầu cần được quan tâm, hỗ trợ.

Xuất phát từ thực tế đó, tôi xây dựng giải pháp “Hòm thư số – Điều em muốn nói”, ứng dụng công nghệ số nhằm tạo thêm một kênh giao tiếp gần gũi, thuận tiện giữa giáo viên chủ nhiệm và học sinh. Điểm mới của giải pháp không chỉ nằm ở việc sử dụng Google Forms hoặc mã QR mà còn ở cách kết hợp công nghệ với quy trình tiếp nhận, phản hồi và hỗ trợ học sinh một cách có hệ thống.

Bên cạnh các hình thức trao đổi truyền thống như gặp gỡ trực tiếp, sinh hoạt lớp hoặc trao đổi qua phụ huynh, giải pháp tạo thêm một không gian để học sinh chủ động bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc, mong muốn và những điều khó nói. Học sinh có thể lựa chọn thời điểm chia sẻ phù hợp, không nhất thiết phải trình bày trước tập thể. Đối với những em còn rụt rè hoặc chưa có điều kiện sử dụng thiết bị công nghệ, giáo viên duy trì hình thức viết thư giấy và trao đổi trực tiếp nhằm bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội được lắng nghe.

Giáo viên sử dụng Google Forms để thiết kế hòm thư trực tuyến với những câu hỏi đơn giản, dễ hiểu, phù hợp tâm lý lứa tuổi THCS. Mã QR được sử dụng để học sinh thuận tiện truy cập biểu mẫu. Thông tin được tổng hợp giúp giáo viên phân loại nội dung, theo dõi tình trạng phản hồi và nhận diện những vấn đề chung cần quan tâm trong tập thể lớp. Việc sử dụng các công cụ phổ biến, dễ tiếp cận giúp giải pháp không đòi hỏi kinh phí đầu tư lớn hoặc hệ thống công nghệ phức tạp.

Giải pháp  xây dựng quy trình hỗ trợ học sinh gồm năm bước: Giải pháp không dừng lại ở việc thu thập ý kiến mà được vận hành theo quy trình: Tiếp nhận thông tin → Phân loại nội dung → Phản hồi, lắng nghe → Kết nối hỗ trợ → Theo dõi và cải tiến. Thông qua quy trình này, mỗi nội dung chia sẻ được xem xét để lựa chọn phương án phản hồi phù hợp. Những vấn đề chung có thể trở thành nội dung giáo dục trong giờ sinh hoạt lớp; những vấn đề riêng tư được trao đổi thận trọng và bảo đảm quyền riêng tư của học sinh.

Điểm sáng tạo đáng chú ý của mô hình là khai thác thông tin tổng hợp từ học sinh để điều chỉnh nội dung sinh hoạt chủ nhiệm. Chẳng hạn, khi nhiều học sinh gặp khó khăn trong giao tiếp hoặc hợp tác nhóm, giáo viên có thể tổ chức các hoạt động giáo dục về tình bạn, kỹ năng làm việc nhóm, giải quyết bất đồng và ứng xử tích cực. Qua đó, hoạt động chủ nhiệm từng bước chuyển từ việc chủ yếu nhận xét, nhắc nhở sang lắng nghe, đồng hành và hỗ trợ học sinh theo nhu cầu thực tế.

Giải pháp lấy học sinh làm trung tâm, đề cao sự tôn trọng, bảo mật thông tin và quyền được bày tỏ ý kiến của các em. Công nghệ không thay thế vai trò của giáo viên mà trở thành cầu nối giúp giáo viên hiểu học sinh hơn, góp phần xây dựng một tập thể lớp đoàn kết, tích cực và hạnh phúc.

Giải pháp được xây dựng và triển khai hướng đến 44 học sinh lớp 7A9, Trường THCS Tân Thạnh Đông, năm học 2026–2027. Thông qua việc ứng dụng Google Forms, mã QR và công cụ tổng hợp dữ liệu, mô hình tạo thêm một kênh kết nối giữa giáo viên chủ nhiệm và học sinh, bổ sung cho các hình thức trao đổi truyền thống.

Giải pháp hướng đến những giá trị cụ thể:

Đối với học sinh: Tạo điều kiện để các em mạnh dạn bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc, nguyện vọng; hình thành kỹ năng giao tiếp tích cực và ý thức chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Đối với giáo viên: Bổ sung nguồn thông tin hỗ trợ việc nắm bắt tình hình học sinh, lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp và theo dõi quá trình hỗ trợ một cách khoa học.

Đối với phụ huynh: Góp phần tăng cường sự phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, giúp gia đình có thêm cơ hội đồng hành trong quá trình học tập và phát triển của học sinh.

Đối với nhà trường: Tạo cơ sở tham khảo cho việc ứng dụng công nghệ số trong công tác chủ nhiệm, hướng đến xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và tôn trọng tiếng nói của học sinh.

Việc đánh giá hiệu quả được thực hiện thông qua dữ liệu phản hồi trên Google Forms, bảng thống kê, khảo sát học sinh và các minh chứng từ hoạt động giáo dục. Các chỉ tiêu dự kiến được xây dựng phù hợp với quy mô 44 học sinh, tạo cơ sở cho việc đối chiếu kết quả trước và sau quá trình triển khai. Trong quá trình thực hiện, giáo viên sẽ cập nhật số liệu thực tế, tổng hợp các trường hợp đã được hỗ trợ, mức độ hài lòng của học sinh và những hoạt động giáo dục được điều chỉnh. Kết quả chính thức cần được đối chiếu với dữ liệu và xác nhận của đơn vị áp dụng. Giá trị xã hội mà giải pháp hướng đến không chỉ là nâng cao hiệu quả quản lý lớp học mà còn góp phần hình thành văn hóa lắng nghe, tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau trong môi trường giáo dục.

Giải pháp “Hòm thư số – Điều em muốn nói” có khả năng duy trì và nhân rộng nhờ sử dụng các công cụ công nghệ phổ biến, dễ tiếp cận và phù hợp với điều kiện thực tế của trường THCS. Mô hình được xây dựng cho lớp 7A9 và có tiềm năng mở rộng sang các lớp khác trong Trường THCS Tân Thạnh Đông sau khi có kết quả đánh giá phù hợp.

Các giáo viên chủ nhiệm có thể vận dụng mô hình để xây dựng kênh tiếp nhận ý kiến học sinh, điều chỉnh nội dung biểu mẫu và cách thức hỗ trợ phù hợp với từng khối lớp. Đối với những đơn vị có điều kiện công nghệ hạn chế, mô hình có thể được triển khai linh hoạt bằng cách kết hợp thư giấy và biểu mẫu điện tử, không yêu cầu tất cả học sinh phải có thiết bị cá nhân.

Giải pháp có thể được giới thiệu trong các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, sinh hoạt chuyên đề về công tác chủ nhiệm hoặc các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm giáo dục của nhà trường. Thông qua quá trình trao đổi, giáo viên có thể tham khảo quy trình, biểu mẫu và phương pháp xử lý thông tin để vận dụng phù hợp với điều kiện lớp học. Về lâu dài, mô hình có tiềm năng trở thành một giải pháp tham khảo cho các trường THCS trên địa bàn xã Phú Hòa Đông và những đơn vị có điều kiện tương đồng. Việc nhân rộng cần được thực hiện từng bước, dựa trên kết quả đánh giá thực tế, sự đồng thuận của nhà trường và khả năng bảo vệ thông tin học sinh.

Mục tiêu lâu dài của giải pháp không phải là gia tăng số lượng phản hồi mà là hình thành môi trường học đường trong đó học sinh được lắng nghe, tôn trọng và hỗ trợ kịp thời.

“Mỗi học sinh đều có điều muốn nói. Mỗi lời chia sẻ đều xứng đáng được lắng nghe. Và một lớp học hạnh phúc bắt đầu từ khi không một học sinh nào cảm thấy tiếng nói của mình bị bỏ quên.”

Tiến hành xây dựng phiếu khảo sát trên nền tảng Google Forms nhằm tìm hiểu mức độ sẵn sàng chia sẻ, những khó khăn và mong muốn được hỗ trợ của học sinh lớp.

Image removed.

Image removed.

Khởi đầu từ những lá thư giấy – Hành trình lắng nghe trước khi chuyển đổi số

Phạm Thị Thoa (THCS Tân Thạnh Đông)