Mã số N2110: Giải pháp xanh và duy trì nét văn hóa Việt Nam cho vùng trồng Trầu Bà Điểm (Hóc Môn) – Gel mặt nạ lột từ cao nước lá trầu không
Trong điều kiện môi trường ngày càng tác động tiêu cực đến làn da, đặc biệt là tia cực tím và các tác nhân oxy hóa, sự hình thành và gia tăng các gốc tự do có thể gây tổn thương tế bào da, đẩy nhanh quá trình lão hóa. Trước thực trạng đó, nhu cầu sử dụng các sản phẩm chăm sóc da có nguồn gốc thiên nhiên, an toàn, giàu hoạt chất chống oxy hóa và kháng khuẩn ngày càng gia tăng, hướng đến giải pháp thay thế các thành phần hóa mỹ phẩm tổng hợp có nguy cơ gây kích ứng da.
Giải pháp là nghiên cứu và chế tạo thành công công thức mặt nạ lột sử dụng thành phần hoạt chất chính là cao chiết nước lá Trầu không. Nguyên lý hoạt động dựa trên việc ứng dụng Polyvinyl Alcohol (PVA) làm tá dược tạo màng; khi thoa lên da, lớp gel sẽ bám dính và lưu giữ các hợp chất phenolic có đặc tính chống oxy hóa từ lá Trầu không trên bề mặt biểu bì, sau khi khô tạo thành màng dẻo dai giúp dễ dàng lột bỏ để làm sạch da. Điểm mới và sáng tạo của công trình nằm ở việc lần đầu tiên hiện đại hóa dược liệu Trầu không cổ truyền thành dạng gel mặt nạ lột không chứa cồn, không chất tạo màu hay hương liệu nhân tạo. Đồng thời, giải pháp đã tìm ra tỷ lệ phối trộn tối ưu giữa chất làm dẻo và giữ ẩm (PEG 400 và Glycerol ở tỷ lệ 1:3), giúp hệ gel đạt độ dàn mỏng mượt mà và triệt tiêu hoàn toàn cảm giác nhờn rít.

Giải pháp xanh và duy trì nét văn hóa Việt Nam cho vùng trồng Trầu Bà Điểm – Hóc Môn – TP.Hồ Chí Minh – Gel mặt nạ lột từ cao nước lá trầu không kết hợp tri thức y học cổ truyền với công nghệ bào chế mỹ phẩm hiện đại. Tính đổi mới và sáng tạo của dự án nằm ở việc tiếp cận một loại dược liệu dân gian vô cùng quen thuộc dưới góc độ khoa học thực nghiệm, từ đó chuyển hóa bài thuốc truyền thống thành một sản phẩm chăm sóc da được chuẩn hóa. Nhóm nghiên cứu đã ứng dụng thành công cơ chế tạo màng của tá dược Polyvinyl Alcohol (PVA) để tích hợp chiết xuất cao nước Trầu không vào dạng bào chế mặt nạ lột vô cùng tiện dụng. Điểm đột phá của sản phẩm là thiết kế hệ gel hoàn toàn không chứa cồn, giữ nguyên được màu nâu và mùi hương tự nhiên đặc trưng của dược liệu mà không cần bổ sung bất kỳ hương liệu hay màu nhân tạo nào. Bên cạnh đó, công thức đã phối hợp khéo léo tỷ lệ chất làm dẻo và chất giữ ẩm, cụ thể là PEG 400 và Glycerol ở tỷ lệ 1:3. Sự kết hợp này giúp hệ gel đạt độ nhớt lý tưởng, dễ dàng dàn trải trên bề mặt da với độ dàn mỏng đạt 33,2 cm², đồng thời khắc phục triệt để cảm giác nhờn rít thường gặp.

Hiệu quả thực tế của Giải pháp được chứng minh một cách mạnh mẽ thông qua các kết quả định lượng chuẩn xác, mang lại giá trị thiết thực cho cả cộng đồng và môi trường. Nguyên liệu cao chiết nước Trầu không sở hữu hàm lượng polyphenol rất cao, đạt 33,99 µgGAE/mg, đồng thời thể hiện hoạt tính chống oxy hóa vô cùng mạnh mẽ với giá trị IC50 là 4,9766 µg/ml. Hoạt tính này được đánh giá là rất tốt khi chỉ thấp hơn tiêu chuẩn Vitamin C khoảng 2,75 lần. Đáng chú ý, mặt nạ lột thành phẩm ở công thức tối ưu T1 vẫn duy trì rất tốt khả năng khử gốc tự do DPPH với IC50 đạt 160,313 µg/ml. Sản phẩm được chứng minh là hoàn toàn thân thiện với sinh lý làn da nhờ độ pH 5,83, nằm trong khoảng an toàn cho phép từ 4,5 đến 6,5. Trải nghiệm người dùng cũng được tối ưu với thời gian khô tạo màng hoàn hảo là 22,61 phút. Về mặt chất lượng, hệ gel thể hiện sự bền vững tuyệt đối về thể chất, màu sắc, mùi và độ pH khi vượt qua thử nghiệm độ ổn định khắc nghiệt với 6 chu kỳ nóng - lạnh luân phiên giữa 4°C và 50°C. Hơn thế nữa, quá trình chiết xuất sử dụng dung môi nước đun hồi lưu, đáp ứng tiêu chí hóa học xanh, an toàn tuyệt đối và không phát thải các dung môi hữu cơ độc hại ra môi trường.
Xét về mức độ nhân rộng và lan tỏa, Giải pháp sở hữu tiềm năng phát triển cực kỳ to lớn nhờ lợi thế về nguồn tài nguyên bản địa. Trầu không là một loài thực vật dễ sinh trưởng, phát triển mạnh mẽ và mọc phổ biến ở hầu hết các vùng miền tại Việt Nam (trừ vùng cao lạnh trên 1500m). Điều này tạo điều kiện thuận lợi để nhân rộng sản xuất ra quy mô công nghiệp mà không phải lo lắng về rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên liệu. Chế phẩm hướng đến phục vụ một tập khách hàng đa dạng trong cộng đồng, đặc biệt đáp ứng nhu cầu của những người gặp vấn đề về mụn, viêm da hoặc mong muốn tìm kiếm một giải pháp chống oxy hóa, bảo vệ da khỏi lão hóa từ thiên nhiên. Toàn bộ các thông số kỹ thuật từ quy trình chiết xuất cho đến công thức phối trộn các thành phần như PVA, PEG 400, Glycerol và cao Trầu không đều đã được chuẩn hóa chi tiết. Đây là nền tảng vững chắc để dự án có thể dễ dàng chuyển giao công nghệ cho các nhà máy sản xuất mỹ phẩm nội địa, nhanh chóng đưa sản phẩm từ phòng thí nghiệm ra thị trường tiêu dùng.
Năng lực thực hiện, tính bền vững và quản trị rủi ro của dự án được thể hiện rõ qua quy trình tối ưu hóa và tầm nhìn dài hạn của nhóm nghiên cứu. Việc tận dụng trực tiếp nguồn nguyên liệu lá Trầu không tươi trong nước giúp doanh nghiệp có thể tự chủ 100% đầu vào, giảm triệt để sự phụ thuộc vào các hoạt chất mỹ phẩm nhập khẩu đắt đỏ. Hướng đi này không chỉ tối ưu hóa chi phí sản xuất mà còn góp phần nâng cao giá trị kinh tế thương mại cho nguồn tài nguyên thực vật trong nước. Về mặt quản trị rủi ro chất lượng, để ngăn ngừa sự phát triển của vi sinh vật trong hệ gel chứa lượng nước lớn, nghiên cứu đã khảo sát chặt chẽ và quyết định sử dụng chất bảo quản Nipagin M ở nồng độ thấp nhất có hiệu quả là 0,2%, đảm bảo tính an toàn cho da. Lượng PVA cũng được tính toán và kiểm soát khắt khe ở mức 13% nhằm sử dụng ít nguyên liệu nhất để đạt hiệu quả kinh tế mà vẫn đảm bảo được tính chất vật lý của lớp màng lột. Không dừng lại ở một sản phẩm đơn lẻ, định hướng phát triển tương lai của dự án là xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc da toàn diện từ cao Trầu không, bao gồm gel dưỡng ẩm, toner và serum chống oxy hóa. Đặc biệt, để nâng tầm chất lượng, công thức đang được định hướng cải tiến bằng công nghệ giải phóng hoạt chất đa tầng kết hợp cùng nano nghệ (curcumin). Giải pháp này hứa hẹn sẽ kiểm soát tốc độ giải phóng hoạt chất, tăng độ ổn định của hệ chế phẩm và cộng hưởng tác dụng chống oxy hóa, kháng khuẩn, mở ra triển vọng về một dòng dược mỹ phẩm ưu việt mang đậm bản sắc Việt Nam.
Đoàn Ngọc Khánh Hân - Trần Thị Nhã Quyên - Quách Minh Tú - Huỳnh Nhất Long - Lê Hoàng Minh Long