Mã số N2124: Hệ thống Đô thị Bọt biển Xanh – Giải pháp tích hợp chống ngập đô thị, giảm sụt lún mặt đất và phát triển kinh tế tuần hoàn tại Thành phố Hồ Chí Minh
Thực trạng ngập lụt và sụt lún đô thị: Thành phố Hồ Chí Minh đang chịu áp lực kép từ triều cường dâng cao, mưa lớn cực đoan và tốc độ đô thị hóa, bê tông hóa bề mặt quá nhanh. Việc bịt kín các bề mặt đất tự nhiên bằng bê tông làm mất đi khả năng thấm hút tự nhiên của đất, dẫn đến nước mưa không thể thẩm thấu, gây ngập cục diện và đẩy nhanh tốc độ sụt lún mặt đất.
Gánh nặng rác thải nhựa: Lượng rác thải nhựa phát sinh hàng ngày tại các đô thị lớn rất khổng lồ nhưng tỷ lệ tái chế thành vật liệu có giá trị kết cấu chịu lực cao còn hạn chế.
Thiếu hụt công cụ giáo dục thực tiễn: Cần có các mô hình trực quan gắn liền với thực tiễn đời sống tại địa phương để giáo dục thế hệ trẻ (học sinh tiểu học và cộng đồng) về tư duy kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường bền vững.
Giải pháp "Đô thị Bọt biển Xanh" không đơn thuần là một giải pháp cải tạo hạ tầng kỹ thuật truyền thống, mà là sự giao khoa học giữa công nghệ vật liệu mới (kinh tế tuần hoàn), cơ khí tự động hóa cơ bản và công nghệ IoT dân dụng.

Trạng thái Trời nắng

Mưa vừa

Mưa cực đoan

Sản phẩm Khối Eco-Cell Module Tân Mỹ
Sự đột phá trong cấu trúc vật liệu: Thay vì sử dụng bê tông đặc hoàn toàn – nguyên nhân chính gây bít kín mặt đất và làm trầm trọng thêm tình trạng sụt lún đô thị tại TP.HCM, giải pháp thiết kế các khối gạch xốp rỗng liên kết khóa chặt chẽ. Cấu trúc bên trong chứa đầy các hạt nhựa tái chế được xử lý nhiệt kết hợp phụ gia bám dính, tạo thành mạng lưới mao dẫn phức hợp cho phép nước mưa thẩm thấu sâu xuống nền đất bên dưới với tốc độ cao, đồng thời đảm bảo khả năng chịu lực nén cho cả người đi bộ lẫn phương tiện giao thông nhẹ.
Sự kết hợp đồng bộ cơ khí và điện tử: Hệ thống van cửa phao cơ khí tự động kết hợp các module vi điều khiển ESP32-CAM tạo nên một cơ chế vận hành thông minh: tự động đóng khi triều cường dâng cao để ngăn nước ngược vào nội khu, và tự động mở xả thoát nước khi triều rút hoặc khi kết thúc mưa lớn mà không phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn điện lưới phức tạp.
Hiệu quả thực tế
Giải quyết bài toán ngập và sụt lún: Mô hình mang lại khả năng "giữ nước tại chỗ" (Retention & Detention), làm chậm dòng chảy bề mặt (peak runoff reduction), từ đó giảm thiểu số điểm ngập úng cục bộ tại các khu vực trũng thấp, đồng thời cung cấp lượng nước bổ cập tự nhiên cho mạch nước ngầm để kìm hãm tốc độ sụt lún bề mặt đất tại TP.HCM.
Thực hành kinh tế tuần hoàn triệt để: Giải pháp trực tiếp biến rác thải nhựa phế thải (vật liệu vốn khó phân hủy và là gánh nặng cho môi trường đô thị) thành nguồn nguyên liệu đầu vào có giá trị cao cho ngành vật liệu xây dựng xanh, tạo ra chuỗi giá trị khép kín từ thu gom rác thải đến ứng dụng công trình công cộng.
Mức độ nhân rộng, lan tỏa và giá trị giáo dục cộng đồng
Tính ứng dụng linh hoạt: Giải pháp có thể triển khai nhanh chóng tại các không gian đô thị quy mô nhỏ và trung bình như: lát nền sân trường học, vỉa hè tuyến hẻm đô thị, bãi cỏ công viên, hoặc các bãi đỗ xe thân thiện với môi trường.
Lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo từ nhà trường: Điểm đặc biệt của đề án xuất phát từ góc nhìn thực tiễn của một nhà giáo đang trực tiếp công tác tại môi trường giáo dục tiểu học (Trường Tiểu học Lê Văn Tám, Quận 7). Giải pháp đã được chuyển hóa thành các mô hình giáo dục STEM sinh động, giúp học sinh hình thành tư duy giải quyết vấn đề thực tiễn của Thành phố ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, khơi dậy tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong cộng đồng giáo dục.
Lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo: Giải pháp đã được chuyển hóa thành các mô hình giáo dục học cụ STEM sinh động, giúp học sinh hình thành tư duy giải quyết vấn đề thực tiễn của Thành phố ngay từ ghế nhà trường, khơi dậy tinh thần sáng tạo trong thế hệ trẻ.
Mô hình trực quan tương tác trực tuyến của giải pháp "Hệ thống Đô thị Bọt biển Xanh"

Trần Thị Lưu Phước (Trường Tiểu học Lê Văn Tám)