Mã số N3087: Tuyến 3 bài “Nông dân 4.0”

  - Chia sẻ:    
Tuyến ba bài “Nông dân 4.0” muốn đưa tới độc giả những câu chuyện về những người làm nông tại TP.HCM khi họ đã chủ động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và đổi mới cách sản xuất, kinh doanh. Qua ba câu chuyện về hoa lan, dừa nước và mai vàng, tuyến bài viết cho thấy sự sáng tạo của người làm nông ở một đô thị bậc nhất cả nước. Họ đã chủ động được nguồn giống để giảm sự phụ thuộc giống nhập khẩu; biết khai thác giá trị tài nguyên bản địa và tiết kiệm chi phí chăm sóc cây trồng.

Bài “Làm chủ công nghệ, xây chuỗi lan Dendrobium thu tiền tỷ” kể hành trình khởi nghiệp của Liêu Thị Kim Phượng, Giám đốc HTX Nông nghiệp Vườn Lan Việt. Bằng lai tạo và nuôi cấy mô, nhân vật từng bước chủ động nguồn giống, xây dựng chuỗi liên kết, hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm cho các hộ trồng lan.

Bài “Nâng tầm giá trị cây dừa nước Cần Giờ xanh, bền vững” phản ánh cách kỹ sư Phan Minh Tiến kết hợp kiến thức chuyên môn với kinh nghiệm bản địa để xây dựng quy trình thu mật, đầu tư chế biến và phát triển sản phẩm VIETNIPA. Nội dung làm rõ mối liên hệ giữa đổi mới công nghệ, nâng giá trị sản phẩm, tạo sinh kế và gìn giữ hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Bài “Ứng dụng năng lượng xanh, công nghệ IoT quản lý vườn mai” giới thiệu giải pháp kết hợp điện mặt trời với cảm biến, điều khiển tưới và bón phân của nông dân Bùi Ngọc Đức. Việc chăm sóc cây dựa trên dữ liệu giúp giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm cảm tính; theo nhân vật, chi phí phân bón giảm khoảng 25%. Bài còn phản ánh việc chia sẻ kỹ thuật, bán hàng trên nền tảng số và cơ hội phát triển của làng nghề mai vàng Bình Lợi.

Nông dân 4.0: Làm chủ công nghệ, xây chuỗi lan Dendrobium thu tiền tỷ

Từ niềm say mê hoa lan, Liêu Thị Kim Phượng kiên trì khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, làm chủ giống lan Dendrobium nội địa, xây chuỗi giá trị bền vững.

LTS: Nông nghiệp đô thị TP.HCM đang đứng trước nhiều thách thức về đất đai, chi phí và thị trường. Trong bối cảnh đó, một lớp nông dân 4.0 đã chủ động đổi mới cách làm, đưa tri thức, công nghệ và tư duy thị trường vào sản xuất, tạo ra những giá trị mới cho nông nghiệp đô thị, góp phần tích cực xây dựng nông thôn mới, gắn nông nghiệp với đô thị hiện đại, bền vững tại TP.HCM.

Hẹn gặp Liêu Thị Kim Phượng vào một buổi trưa nắng gắt của Sài Gòn tại Vườn lan Việt. Đón tôi là một cô gái nhỏ nhắn, với đôi mắt sáng và có phần hơi rụt rè. Thế nhưng, khi vào câu chuyện, nhắc đến hoa lan, Kim Phượng như "bắt trúng mạch", cô kể đủ thứ chuyện liên quan đến lan mãi không dứt.

Liêu Thị Kim Phượng, Giám đốc HTX Nông nghiệp Vườn lan Việt (phường Long Trường, TP.HCM) cho biết, nếu không yêu nghề khó có thể trụ vững được đến ngày hôm nay. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Làm chủ công nghệ

Hoa lan Dendrobium là một trong những dòng lan có giá trị kinh tế cao, được ưa chuộng nhờ độ bền hoa, màu sắc đa dạng và khả năng ứng dụng linh hoạt trong trang trí, quà tặng, sưu tầm. Tại Việt Nam, đặc biệt một siêu đô thị như TP.HCM, lan Dendrobium chiếm tỷ lệ lớn trong diện tích trồng lan.

Khởi nghiệp từ năm 2015, Liêu Thị Kim Phượng đã trải qua nhiều lần thất bại khi dấn thân vào nông nghiệp. Đến năm 2018, nhận thấy một nghịch lý tồn tại suốt nhiều năm là Việt Nam gần như không tự sản xuất được giống, phải nhập khẩu chủ yếu từ Thái Lan, với diện tích trồng lan khoảng 400 ha, trong đó 70% là lan Dendrobium. Điều này khiến người trồng lan phụ thuộc nguồn giống ngoại, chi phí cao, rủi ro lớn khi thị trường biến động.

“Chúng ta có thị trường, có kỹ thuật trồng, nhưng lại thiếu khâu cốt lõi là giống. Đó là điểm nghẽn lớn của ngành lan Việt Nam lúc bấy giờ”, Kim Phượng nói.

Tốt nghiệp Đại học Nông Lâm TP.HCM chuyên ngành Nông học và có thêm bằng Cử nhân Tài chính, Kim Phượng sớm nhận ra khoảng trống trong chuỗi giá trị hoa lan. Năm 2019, sau chuyến tham quan học tập kinh nghiệm mô hình trồng lan Dendrobium tại Thái Lan, Kim Phượng bắt tay khởi nghiệp với mô hình lai tạo và sản xuất giống lan Dendrobium nội địa. Thời điểm đó, mô hình này còn rất mới, rủi ro cao, khiến cô phải đối mặt với sự phản đối từ gia đình, bạn bè và cả thầy cô.

Việc thuê đất, đầu tư nhà lưới, phòng thí nghiệm, nhập thiết bị cấy mô đòi hỏi nguồn vốn lớn. Trong khi đó, thiếu giống ban đầu buộc cô phải kiên trì nghiên cứu từ con số không, chấp nhận nhiều thất bại. Thị trường lại quen dùng giống Thái Lan, khiến việc xây dựng thương hiệu lan của cô càng thêm khó khăn.

Thế nhưng, quyết là làm, Kim Phượng ngày ngày kiên trì ghi chép, theo dõi từng thông số kỹ thuật, từ lai tạo, nhân giống đến trồng khảo nghiệm ngoài vườn. Những thí nghiệm nhỏ ban đầu dần được hoàn thiện, và bắt đầu mở rộng quy mô.

Bước ngoặt đến khi công nghệ nuôi cấy mô được ứng dụng bài bản. Nhờ đó, Kim Phượng có thể nhân giống nhanh, tạo cây đồng đều, sạch bệnh, bởi đây là yếu tố then chốt để sản xuất bền vững. Kết hợp với phương pháp lai tạo chọn lọc, Kim Phượng từng bước tạo ra các giống lan Dendrobium phù hợp điều kiện Việt Nam, có khả năng kháng bệnh tốt, màu sắc đẹp, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Sau khi lựa chọn kỹ lưỡng, những cây lan con Dendrobium từ chai mô được trồng bằng giá thể sơ dừa để tạo môi trường tối ưu cho sự phát triển ban đầu. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Từ mô hình cá nhân, HTX Nông nghiệp Vườn Lan Việt chính thức ra đời, phát triển theo chuỗi giá trị khép kín, lấy công nghệ làm nền tảng, từng bước ổn định sản xuất, mở rộng liên kết và đạt doanh thu hơn 3 tỷ đồng mỗi năm. Chuỗi liên kết được tổ chức bài bản, phòng lab sản xuất cây giống, ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô để tạo ra các giống lan Dendrobium đồng đều, chất lượng cao. Trung bình mỗi tháng cung ứng ra thị trường khoảng 6.000 cây mô.

“Tôi muốn xây dựng ngành sản xuất hoa lan công nghiệp hiện đại, mang lại giá trị kinh tế cao, bền vững cho người nông dân, mà không phải phụ thuộc vào giống nhập khẩu. Hoa lan Dendrobium, với vẻ đẹp và tính ứng dụng cao, đang chiếm lĩnh thị trường quà tặng, trang trí và sưu tầm”, Kim Phượng nói và cho biết, HTX Nông nghiệp Vườn Lan Việt xây dựng chuỗi giá trị từ nghiên cứu giống, nuôi trồng đến phân phối, đảm bảo chất lượng vượt trội, tối ưu hóa lợi ích cho các bên liên quan.

Theo Kim Phượng, chỉ khi kiểm soát được toàn bộ chuỗi từ giống đến tiêu thụ, người làm lan mới có thể chủ động chất lượng, giảm rủi ro và nâng cao giá trị sản phẩm.

Không dừng lại ở bán cây giống hay hoa thương phẩm, từ thực tế thị trường, Kim Phượng định hướng sẽ phát triển giỏ hoa lan quà tặng, kết hợp lan Dendrobium với các sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống như mây tre đan, lục bình, dừa.

“Giỏ hoa lan không chỉ là sản phẩm nông nghiệp, mà còn là câu chuyện văn hóa và lối sống xanh”, Kim Phượng nói và cho biết, với thiết kế linh hoạt, giỏ hoa lan Dendrobium sẽ được ưa chuộng trong các dịp khai trương, lễ, Tết, sinh nhật, trở thành phân khúc mang lại giá trị gia tăng cao.

Trong xu thế hội nhập, HTX Nông nghiệp Vườn lan Việt tận dụng mạnh mẽ các nền tảng số như Youtube, TikTok, Shopee, Lazada không chỉ bán hàng mà còn chia sẻ kỹ thuật trồng lan, kể câu chuyện khởi nghiệp, xây dựng niềm tin với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Những giống lan được chọn lọc khắt khe từ hình thái đến màu sắc, sở hữu lá mít rồng, lá phát tài hay cánh sáp độc lạ... hướng đến phân khúc khách hàng chuyên sưu tầm và nhà vườn nhân giống. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Xây chuỗi giá trị hoa lan bền vững

Một trong những điểm mà tôi ấn tượng ở cô gái nhỏ nhắn này, đó là tình yêu với hoa lan, với nền nông nghiệp. Cô luôn trăn trở, và theo đuổi nền nông nghiệp thân thiện môi trường. Tại Vườn lan Việt, giá thể xơ dừa tái chế được sử dụng thay thế nhiều vật liệu truyền thống, phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học được ưu tiên nhằm giảm tác động môi trường.

Không những thế, cô còn đầu tư máy cán xơ dừa hiện đại có cảm biến tự ngắt, giúp tăng năng suất gấp 3 lần và đảm bảo an toàn lao động. Đây là những chi tiết nhỏ nhưng thể hiện rõ tư duy sản xuất bền vững của thế hệ nông dân trẻ thời 4.0.

Từ những thành công bước đầu, HTX Nông nghiệp Vườn lan Việt xây dựng chuỗi liên kết khép kín với nhiều hộ trồng lan trong và ngoài TP.HCM. Các hộ được cung cấp giống chất lượng, hỗ trợ kỹ thuật thường xuyên và được bao tiêu sản phẩm với giá ổn định, hạn chế tình trạng bị thương lái ép giá.

Không chỉ tập trung làm kinh tế, Liêu Thị Kim Phượng còn tích cực tham gia các hoạt động của Hội Nông dân. Cô cũng thường xuyên tổ chức các buổi hướng dẫn kỹ thuật miễn phí cho hội viên, chia sẻ kinh nghiệm trồng lan, sử dụng giá thể xơ dừa, ứng dụng công nghệ trong sản xuất.

"Giúp nông dân làm chủ kỹ thuật chính là cách bền vững nhất để ngành lan phát triển, tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm” và phụ thuộc thị trường", Kim Phượng nói và cho biết, trong thời gian tới, cô sẽ liên kết với một số hộ có cơ sở mặt bằng để có thể phát triển về dòng sản phẩm giỏ lan, bởi đây là một trong những thị trường đầy tiềm năng ở TP.HCM.

Với những nỗ lực không ngừng, Liêu Thị Kim Phượng được vinh danh Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2023 và HTX Nông nghiệp Vườn Lan Việt trở thành Hợp tác xã tiêu biểu toàn quốc năm 2024. Chính vì thế, mà Kim Phượng luôn được Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, Hội Nông dân TP.HCM cũng như các đơn vị mời tham gia thuyết trình tại nhiều hội thảo, tọa đàm chuyên đề về sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Liêu Thị Kim Phượng đã chứng minh rằng, làm nông nghiệp không chỉ là lao động chân tay, mà là không gian của tri thức, công nghệ và sáng tạo. Câu chuyện của Vườn lan Việt không chỉ là hành trình làm giàu từ hoa lan Dendrobium, mà còn gợi mở cho hướng phát triển bền vững của nông nghiệp đô thị trong thời đại số tại siêu đô thị phương Nam.

Nông dân 4.0: Nâng tầm giá trị cây dừa nước Cần Giờ xanh, bền vững

Từ rừng dừa nước Cần Giờ, Phan Minh Tiến tiên phong khai thác mật hữu cơ, mở sinh kế bền vững, bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn, hướng tới kinh tế xanh.

Dừa nước gắn bó với đời sống người dân Nam Bộ qua nhiều thế hệ. Từ mái nhà lợp lá, bờ sông được giữ chắc bởi bộ rễ ăn sâu trong đất, đến nguồn thủy sản phong phú nương náu dưới tán rừng, dừa nước từng là “lá chắn xanh” của vùng ven sông, cửa biển. Thế nhưng, quá trình đô thị hóa cùng giá trị kinh tế thấp từ việc bán lá, buồng quả khiến diện tích dừa nước ngày càng thu hẹp, kéo theo những hệ lụy về môi trường và sinh kế.

Mỗi cuống dừa có thể cho khoảng 1 lít mật/ngày, khai thác liên tục 20-30 ngày. Bình quân, 1ha dừa nước cho sản lượng 15-20 tấn mật/năm. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Ít ai biết rằng, ngoài lá và quả, cây dừa nước còn cho mật - nguồn nguyên liệu quý giàu khoáng chất và dinh dưỡng. Trong khi nhiều quốc gia Đông Nam Á đã khai thác mật dừa nước từ lâu để làm đường, giấm, rượu…, tại Việt Nam, “kho báu” này gần như bị lãng quên. Chính khoảng trống đó đã mở ra hướng đi khác biệt cho chàng kỹ sư trẻ Phan Minh Tiến - người con của huyện Cần Giờ, TP.HCM.

Sinh ra và lớn lên giữa rừng ngập mặn Cần Giờ - khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận, Phan Minh Tiến sớm nhận ra tiềm năng lớn của cây dừa nước. Tốt nghiệp kỹ sư công nghệ hóa Đại học Bách Khoa TP.HCM, Phan Minh Tiến đầu quân cho một doanh nghiệp lớn, thế nhưng, anh vẫn trăn trở, phải làm gì cho vùng đất nơi mình sinh ra.

Phan Minh Tiến xin nghỉ việc và bắt đầu hành trình kiên trì mày mò nghiên cứu, học hỏi kỹ thuật khai thác mật từ các nước trong khu vực, kết hợp kinh nghiệm bản địa để “đánh thức” tiềm năng giá trị của loài cây vốn bị xem là giá trị thấp.

Với Phan Minh Tiến, dừa nước không chỉ là cây trồng quen thuộc mà còn là tài nguyên bản địa quý cần được bảo tồn và phát triển. Từ những trăn trở ấy, anh cùng các cộng sự miệt mài tìm tòi, nghiên cứu và xây dựng thành công quy trình thu mật từ cuống dừa nước. Thương hiệu “Mật dừa nước Ông Sáu” ra đời, mở ra hướng đi mới cho cây dừa nước vùng ngập mặn.

VIETNIPA tham gia nhiều hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước nhằm tiếp cận các tệp khách hàng mới. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Theo anh Tiến, mỗi cuống dừa có thể cho khoảng 1 lít mật/ngày, khai thác liên tục 20-30 ngày. Bình quân, 1ha dừa nước đạt sản lượng 15-20 tấn mật/năm, cao gấp hàng chục lần giá trị thu được từ lá và quả, trong khi cây vẫn được bảo tồn lâu dài, có thể khai thác trên 50 năm.

Từ năm 2019, thương hiệu “Mật dừa nước VIETNIPA” được thương mại hóa bởi Công ty Cổ phần Dừa nước Việt Nam (VIETNIPA). Sản phẩm mật dừa nước nhanh chóng ghi dấu ấn khi đạt Giải Nhì cuộc thi Dự án Khởi nghiệp Sáng tạo Thanh niên nông thôn; được công nhận là Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu TP.HCM. Đặc biệt, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam xác định mật dừa nước có chỉ số đường huyết thấp (GI = 17), phù hợp với người ăn kiêng và bệnh nhân tiểu đường type 2.

“Mỗi ngày, nông dân gõ nhẹ vào cuống dừa, giống như "massage thông mạch" để dòng dinh dưỡng từ đất và nước được kích hoạt, tạo thành mật chảy ra từ cuống. Người dân có thể gõ cuống dừa nước để tiết mật hằng ngày và được công ty thu mua với giá cao hơn rất nhiều so với khai thác lá”, anh Tiến nói và cho biết, Vietnipa đã vượt qua những đợt đánh giá khắt khe để đạt các chứng nhận hữu cơ quốc tế. Đồng thời, đầu tư mạnh cho chế biến sâu, ứng dụng công nghệ cao. Nhờ kiểm soát nghiêm ngặt tại nhà máy, các sản phẩm như mật dừa nước hữu cơ, mật dừa nước cô đặc, đường dừa nước vẫn giữ trọn hương vị tự nhiên và giá trị dinh dưỡng.

Sản phẩm dừa nước đóng lon được sự đón nhận của thị trường. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Không dừng ở đó, Phan Minh Tiến còn nghiên cứu phát triển thêm nhiều sản phẩm mới như nước tương, nước màu, dừa nước đông cô, dừa nước lon… Dần dần, sản phẩm dừa nước VIETNIPA trở thành nông đặc sản tiêu biểu của Cần Giờ và TP.HCM, được du khách ưa chuộng làm quà tặng.

Việc "đánh thức" tiềm năng của cây dừa nước Cần Giờ, Phan Minh Tiến còn giúp tạo công ăn việc làm, nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Đồng thời, góp phần bảo vệ “lá phổi xanh” của TP.HCM, hạn chế sạt lở bờ sông và đặc biệt có thể hướng tới mục tiêu tham gia thị trường tín chỉ carbon.

"Dừa nước còn là “cỗ máy” hấp thụ CO₂ tự nhiên. Lượng carbon được cây chuyển hóa thành carbohydrate trong mật. Hiện Cần Giờ có khoảng 900ha dừa nước, đây là lợi thế lớn để phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn tại vùng ngập mặn Cần Giờ", anh Phan Minh Tiến nói và chia sẻ thêm, trong chặng đường tới, VIETNIPA sẽ tiếp tục mở rộng liên kết khai thác, chế biến, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho nông dân vùng ngập mặn. Đồng thời, hướng đến phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch cộng đồng, kể câu chuyện về giá trị của cây dừa nước, xây dựng thương hiệu sản phẩm gắn với trách nhiệm gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên với du khách trong và ngoài nước.

VIETNIPA thường xuyên đón các đoàn khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm thu hoạch mật dừa nước. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Hành trình của Phan Minh Tiến cho thấy, khi tri thức, công nghệ và tư duy bền vững được đặt đúng chỗ, những loài cây bản địa tưởng chừng bình dị vẫn có thể tạo nên giá trị lớn. Bằng tình yêu và sự bền bỉ, Phan Minh Tiến cùng tập thể VIETNIPA đang từng bước biến ước mơ đưa mật dừa nước Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế.

Với các sản phẩm chủ lực như mật, đường dừa nước tinh chất và cô đặc, VIETNIPA đạt nhiều chứng nhận uy tín như ISO 22000:2018, HACCP, OCOP 4 sao, Hàng Việt Nam chất lượng cao do người tiêu dùng bình chọn, cùng nhiều danh hiệu sản phẩm tiêu biểu. Đặc biệt, đạt các chứng nhận hữu cơ quốc tế EU, USDA, JAS.

Hiện các sản phẩm của VIETNIPA có mặt tại các chuỗi Co.op Mart, Lotte Mart, Emart và hệ thống phân phối mở rộng tới hơn 400 điểm bán trên cả nước và các sàn thương mại điện tử trong và ngoài nước.

Nông dân 4.0: Ứng dụng năng lượng xanh, công nghệ IoT quản lý vườn mai

Ứng dụng năng lượng xanh, công nghệ IoT vào chăm sóc, quản lý vườn mai, giúp người trồng mai tiết kiệm chi phí, hiệu quả kinh tế cao, môi trường xanh-sạch hơn.

Cây mai vàng từ lâu đã trở thành “cây làm giàu” của vùng đất Bình Lợi, TP.HCM, góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn theo hướng khang trang, hiện đại. Từ những vườn mai, lớp nông dân mới năng động, ham học hỏi đã mạnh dạn tiếp cận công nghệ, đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập và vươn lên làm giàu bền vững.

Mô hình ứng dụng năng lượng xanh và hệ thống IoT của anh Bùi Ngọc Đức vừa được giải khuyến khích Hội thi "Sáng tạo kỹ thuật Nhà nông" lần 5 - năm 2025 do Hội Nông dân TP.HCM tổ chức ngày 18/12. Ảnh: N.Đ.

Là một trong những nông dân luôn đi đầu trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào chăm sóc và quản lý vườn mai, anh Bùi Ngọc Đức (chủ vườn mai Hữu Đức, đường Vườn Thơm, xã Bình Lợi, TP.HCM) luôn mày mò, tìm tòi học hỏi để đưa vào vận hành tại vườn mai của mình.

Theo anh Bùi Ngọc Đức, nghề trồng mai truyền thống hiện đang đối mặt nhiều thách thức, đặc biệt là chi phí sản xuất ngày càng tăng và việc chăm sóc cây vẫn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cảm tính.

Trong thực tế, tưới nước và bón phân thủ công thường rơi vào tình trạng thừa hoặc thiếu, vừa gây lãng phí vừa ảnh hưởng đến sức khỏe cây mai. Bên cạnh đó, chi phí điện lưới để vận hành máy bơm cao, đất đai có nguy cơ suy thoái do lạm dụng phân bón hóa học thiếu kiểm soát.

Từ đó, anh quyyết định nghiên cứu đưa ra giải pháp tổng thể được xây dựng dựa trên sự tích hợp hai hệ thống cốt lõi là năng lượng xanh và hệ thống IoT.

"Hệ thống năng lượng xanh sử dụng pin mặt trời, cung cấp nguồn điện độc lập cho toàn bộ hệ thống tưới và điều khiển, giúp vườn mai vẫn vận hành ổn định ngay cả khi mất điện lưới. Song song đó, hệ thống quản lý IoT kết hợp phần cứng (cảm biến, tủ điều khiển HT-01) và phần mềm (ứng dụng Agri IoT), cho phép người trồng mai giám sát và điều khiển vườn cây mọi lúc, mọi nơi thông qua smartphone.

Điểm mới và đột phá của mô hình này, theo anh Đức nằm ở khâu ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực. Các cảm biến liên tục thu thập thông tin về nhiệt độ, độ ẩm, pH, EC và hàm lượng dinh dưỡng N, P, K trong đất. Dữ liệu này được Bot Agri IoT phân tích, so sánh với ngưỡng tối ưu của cây mai.

"Khi phát hiện đất quá chua, quá mặn hoặc thiếu dinh dưỡng, hệ thống sẽ phát cảnh báo và tự động kích hoạt tủ điều khiển HT-01 để tưới nước, bón phân chính xác, đúng thời điểm. Nhờ đó, mô hình mang lại nhiều hiệu quả rõ rệt. Vườn mai sử dụng 100% điện mặt trời, tiết kiệm hoàn toàn điện lưới, thời gian thu hồi vốn chỉ từ 1-2 năm. Chi phí phân bón giảm khoảng 25% nhờ bón đúng lượng, đúng lúc, hạn chế rửa trôi và lãng phí. Đất trồng được bảo vệ độ phì nhiêu, cây sinh trưởng khỏe, hoa ra đều, đẹp, nâng cao giá trị thương phẩm", anh Bùi Ngọc Đức nói.

Nhiều năm liền, anh Bùi Ngọc Đức được Hội Nông dân TP.HCM vinh danh là nông dân sản xuất giỏi. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Theo anh Đức, một ưu điểm khác của mô hình là khả năng ứng dụng và nhân rộng cao. Hệ thống được thiết kế dạng module, dễ lắp đặt và nâng cấp, phù hợp từ quy mô hộ gia đình vài chục gốc mai đến trang trại hàng nghìn gốc. Không chỉ áp dụng cho mai vàng, giải pháp này còn phù hợp với cây ăn trái, cây cảnh và nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao khác. Công nghệ được đóng gói đơn giản, nông dân có thể dễ dàng tiếp cận và làm chủ thông qua điện thoại thông minh.

Có thể nói, với giải pháp năng lượng xanh kết hợp công nghệ IoT 4.0 là hướng đi mới trong việc đưa công nghệ hiện đại vào nông nghiệp truyền thống, góp phần giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững nghề trồng mai trên địa bàn TP.HCM.

Không những thế, anh Bùi Ngọc Đức còn cùng các hội viên nông dân xã Bình Lợi thành lập Câu lạc bộ Cà phê Nông dân để cùng nhau chia sẻ những kiến thức mới, những cách làm hay, kỹ thuật hiện đại để áp dụng vào trong sản xuất nông nghiệp.

Hàng ngày, ngoài việc chăm sóc vườn mai để chuẩn bị cho vụ Tết Bính Ngọ sắp đến, anh Bùi Ngọc Đức còn thường xuyên livestream bán mai hay đăng các bài trên các nền tảng mạng xã hội như zalo, facebook, youtube... hướng dẫn các kỹ thuật chăm sóc cây mai ở từng giai đoạn, cách tạo dáng mai sao cho bắt mắt... 

Vườn mai Hữu Đức áp dụng hệ thống tưới tự động giúp tiết kiệm nước, cây hấp thụ lượng nước vừa đủ. Ảnh: Nguyễn Thủy.

Nhờ chủ động hoàn thiện kỹ thuật, áp dụng công nghệ, việc chăm sóc và quản lý hàng ngàn gốc mai của anh Bùi Ngọc Đức trở lên dễ dàng hơn, thuận lợi hơn. Từ đó, giúp tăng giá trị cho từng cây mai. Hiện cây mai vàng của vườn mai Hữu Đức đã được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao.

Dịp Tết năm nay, anh Bùi Ngọc Đức dự kiến đưa ra thị trường khoảng 200 cây mai bonsai và 500 cây mai chậu, 5.000 cây mai đất nguyên liệu để phục vụ người dân TP.HCM nói riêng và các tỉnh thành nói chung chơi Tết.

Cuối năm 2024, nghề trồng mai vàng Bình Lợi chính thức được UBND TP.HCM công nhận là làng nghề, mở ra nhiều cơ hội phát triển cho người trồng mai. Khi được hưởng các chính sách ưu đãi theo Nghị định 52/2018/NĐ-CP về phát triển ngành nghề nông thôn, làng mai Bình Lợi có thêm điều kiện mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế và tính cạnh tranh trên thị trường.

Với sự đồng hành của chính quyền địa phương, sự chủ động, sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ của những người nông dân trẻ, làng mai vàng Bình Lợi đang tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ mai cảnh Việt Nam. Không chỉ mang lại thu nhập ổn định, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, mai vàng Bình Lợi còn góp phần mở ra hướng phát triển du lịch nông nghiệp và thương mại cây cảnh theo hướng bền vững cho địa phương.

Nguyễn Thủy (Báo Nông nghiệp và Môi trường)

Link bài 1: https://nongnghiepmoitruong.vn/nong-dan-40-lam-chu-cong-nghe-xay-chuoi-lan-dendrobium-thu-tien-ty-d790157.html

Link bài 2: https://nongnghiepmoitruong.vn/nong-dan-40-nang-tam-gia-tri-cay-dua-nuoc-can-gio-xanh-ben-vung-d790171.html

Link bài 3: https://nongnghiepmoitruong.vn/nong-dan-40-ung-dung-nang-luong-xanh-cong-nghe-iot-quan-ly-vuon-mai-d790275.html